Yazı Detayı
30 Nisan 2021 - Cuma 15:09
 
EVLİLİĞİNİZ GEÇERLİ Mİ?
Hüsnanur Akabalı
HURSESGEBZE
 
 

Evlenmenin aranan bazı şekil şartlarına uyulmamış olması, evlenmeyi geçersiz yapar. Peki, Evlenme merasiminde şahitler olmadan yapılan evlenme geçerli midir? Butlan davası açma hakkı mirasçılara geçebilir mi? Hangi hallerde evliliğin iptali istenebilir? Akıl hastalığının varlığı hangi derecede evlenmeye engel teşkil eder? Butlan davası nerede, nasıl, kim tarafından açılır? .Bugünkü yazımda kısaca evlenmenin butlanından bahsedip bu sorulara cevap arayacağız.

Evlenmenin butlanı, geçersiz olarak kurulmuş olan bir evlenmenin mahkeme kararıyla sona erdirilmesi demektir. Evlenmenin butlanı Nisbi Butlan ve Mutlak Butlan olarak ikiye ayrılır ve butlan nedenleri sınırlı sayıdadır. (numerus clausus) Mutlak Butlan nedenleri MK 145’te sayıldığı üzere; eşlerden birinin evlenme sırasında evli olması, eşlerden birinin evlenme sırasında sürekli olarak ayırt etme gücünden yoksun olması, eşlerden birinde evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığının bulunması ve eşler arasında evlenmeye engel olacak derecede hısımlığın bulunmasıdır. Nisbi Butlan nedenleri ise; ayırt etme gücünden geçici yoksunluk, irade sakatlıkları ve yasal temsilcinin izninin bulunmamasıdır.

İrade sakatlıkları üç alt başlık altında toplanır. Bunlar: yanılma, aldatma ve korkutmadır. Örnek olarak sosyal platformlardan tanıştığımız biriyle evlenmeye karar verdik fakat evlendiğimiz kişi, tanıştığımız kişi değil. Bu durumda eşin şahsında yanılma olduğundan nisbi butlan davası açılabilir. Eşin dininde yanılma çoğunlukla nisbi butlan sebebi görülürken etnik kökeninde yanılma kabul edilmez. Aldatmada ise namus ve onur hakkında aldatma varsa evliliğin iptali istenebilir. Örnek olarak eşlerden biri randevu evi işletiyorsa ya da hırsızlıktan sabıkası olup kendini namuslu tanıtarak diğerini yanıltmışsa bu evlilik sakattır, butlan davası açılabilir. AIDS gibi ağır ve tehlikeli bir hastalığın gizlenmesi de yine butlan sebebini oluşturur. Söylenmesi gereken bir durumda susma da MK 150 kapsamında aldatmayı oluşturur.

 Bazı şartların yokluğunda evlendirme memuru kural olarak evlendirmeyi yapamaz. Ancak, her nasıl yapıldıysa bu eksikliklerden birinin varlığı evlenmenin geçerliğini etkilemez, butlanını gerektirmez. Bunlara kesin olmayan evlenme engelleri denir. İlk olarak MK 132’de öngörülen kadın için 300 günlük bekleme süresi bitmeden evlenmesi, evlenmenin butlanını gerektirmez. Bekleme süresindeki amaç soy bağını korumaktır. İkinci olarak, evlendirmeye yetkili ve görevli memur önünde yapılmış bir evliliğin kanunda aranan diğer şekil kurallarına uyulmadığı gerekçesiyle butlanına karar verilemez. Bu açıdan bakıldığında evlenme merasimi sırasında yetkili memur önünde şahitler olmadan yapılan evlenmenin butlanına karar verilemez. Son olarak da Umumi Hıfzıssıha Kanununda sayılan bulaşıcı hastalıklar(frengi, yumuşak şankr, belsoğukluğu, cüzzam) olmasına rağmen yapılan evlenmeler geçerlidir.

Aralarındaki farklara bakacak olursak, mutlak butlan sebepleri kamu düzenini ilgilendirirken nisbi butlan sebepleri sadece tarafları ilgilendirir. Mutlak butlan davası ilgili olan herkes tarafından (eşler, cumhuriyet savcısı..) açılırken nisbi butlan davasını sadece ilgili eş ve yasal temsilci açabilir. Mutlak butlan davası her zaman açılırken, nisbi butlan davası hak düşürücü süreye bağlanmıştır.

Yukarıda sayılan nedenlerden herhangi biri varsa butlan davası açılabilir. Bu davalar aile mahkemelerinde açılır. Davada yetkili ve görevli mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri ya da son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Butlan davalarında yetki ve yargılama usulü bakımından boşanmaya ilişkin hükümler uygulanır. Butlan davalarına evlenmenin iptali davası da denir. MK 156’da belirtildiği gibi, batıl olan evlenme ancak hakim kararıyla sona erer. Evlilik hakimin kararına kadar geçerli bir evliliğin tüm sonuçlarını doğurur. Evlenmenin butlanını dava etme hakkı mirasçılara geçmez. Ancak, mirasçılar açılmış olan davayı sürdürebilir.

 
Etiketler: , EVLİLİĞİNİZ, GEÇERLİ, Mİ?,
Yorumlar
Haber Yazılımı